Zawarłeś umowę pod wpływem groźby? Uchyl się od skutków prawnych!

Złożenie oświadczenia woli pod wpływem błędu stanowi jedną z wad oświadczenia woli.
Skutki działania pod wpływem błędu reguluje art. 87 oraz art. 88 Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z treścią art. 87 kc kto złożył oświadczenie woli pod wpływem bezprawnej groźby drugiej strony lub osoby trzeciej, ten może uchylić się od skutków prawnych swego oświadczenia, jeżeli z okoliczności wynika, że mógł się obawiać, iż jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe.
Groźba, jako wada oświadczenia woli, polega na zachowaniu się grożącego stwarzającym stan zagrożenia po stronie innej osoby w celu wymuszenia od niej określonego oświadczenia woli, co skutkuje powstaniem po stronie osoby składającej oświadczenie woli obawy ograniczającej możliwość swobodnego podjęcia decyzji. W celu uznania prawnej doniosłości groźby musi być ona:
a. poważna oraz
b. bezprawna.
Przesłanka powagi groźby zostanie spełniona, jeżeli z okoliczności wynika, że składający oświadczenie woli mógł się obawiać, że jemu samemu lub innej osobie grozi poważne niebezpieczeństwo osobiste lub majątkowe. Niebezpieczeństwo grożące składającemu oświadczenie woli musi być realne, czyli możliwe do spełnienia, oraz posiadać określony ciężar, tj. nie może sprowadzać się do drobnej dolegliwości lub utrudnienia.
Bezprawność groźby polega zaś na takim zachowaniu, które jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawnymi określającymi nakazy i zakazy lub z zasadami współżycia społecznego. Podkreślić jednak należy, że w określonych okolicznościach za bezprawne może zostać uznane także takie zachowanie grożącego, które jest formalnie zgodne z prawem. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 marca 2002 r. (sygn. akt I CKN 1134/99) „bezprawność groźby (art. 87 kc) polega na sprzecznym z prawem działaniu grożącego lub wykorzystaniu działania formalnie zgodnego z prawem do osiągnięcia celu, dla którego prawo to nie przysługuje”. Pomiędzy groźbą a złożeniem oświadczenia woli musi ponadto zachodzić związek przyczynowy tego rodzaju, że w wyniku groźby powstaje stan obawy po stronie innej osoby, skutkujący złożeniem przez nią określonego oświadczenia woli zgodnie z żądaniem grożącego, przy czym groźba może pochodzić zarówno od drugiej strony czynności prawnej, jak i od osoby trzeciej.
Na uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli pod wpływem groźby Później uprawnienie to wygasa. Oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych błędnej umowy należy złożyć na piśmie i doręczyć drugiej stronie. Jest to o tyle istotne, że umowa zawarta pod wpływem błędu jest ważna dopóki nie zostanie doręczone drugiej stronie oświadczenie strony działającej pod wpływem błędu o uchyleniu się od skutków prawnych umowy.