# Bez kategorii

Kiedy wspólnik przekroczy czynności zwykłego zarządu? Jakie roszczenia przysługują wspólnikom?

blog28

Brak kodeksowej definicji czynności zwykłego zarządu  powoduje zaistnienie wielu sporów między wspólnikami firm (prowadzonych w formie spółek). Sprawowanie zarządu rzeczą wspólną wymaga współdziałania współwłaścicieli – zgodnie bowiem z przepisem art. 200 k.c., każdy ze współwłaścicieli jest obowiązany do współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Czynnością zwykłego zarządu będzie czynność polegająca na załatwianiu bieżących spraw związanych ze zwykłą eksploatacją rzeczy i utrzymaniem jej w stanie niepogorszonym w ramach aktualnego jej przeznaczenia. W granicach zwykłego zarządu będzie się zatem mieścić bieżące gospodarowanie rzeczą, nie pociągające nadzwyczajnych wydatków i nie prowadzące do zmiany przeznaczenia rzeczy. Jeżeli czynność mieści się w zakresie zwykłego zarządu wystarczy zgoda większości współwłaścicieli (art. 201 k.c.). Większość należy rozpatrywać wyłącznie z punktu widzenia wielkości udziału w rzeczy wspólnej. W przypadku sprzeciwu należy rozstrzygnąć sprawę w drodze głosowania (uchwałą). Czynność dokonana bez zgody wyrażonej w uchwale, wobec której podniesiono sprzeciw jest nieważna. Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich (art. 199 k.c.). Określenie, czy dokonana przez współwłaściciela czynność przekracza zakres zwykłego zarządu uzależniona jest od skutków jakie wywoła. Czynność, która ma istotny wpływ na „kondycję i sytuację prawną” spółki wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, i jest to np.: przekształcenie, zbycie, nabycie lub obciążenie nieruchomości, zawarcie umowy kredytu, zbycia i wydzierżawienia przedsiębiorstwa spółki lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienia na nich ograniczonego prawa rzeczowego, nabycia i zbycia nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, kwestia zwrotu dopłat, zawarcia umowy, o której mowa w art. 7 k.s.h, przyjęcie sprawozdania zarządu z działalności spółki (art. 231 § 2 pkt 1 k.s.h. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rachunkowości), przyjęcie planu połączenia (art. 498 k.s.h.), przyjęcie planu podziału (art. 533 § 1 k.s.h.), przyjęcie planu przekształcenia (art. 557 § 1 k.s.h.), zwołanie zgromadzenia wspólników, zarówno zwyczajnego, jak i nadzwyczajnego, przyjęcie regulaminu zarządu.

Można w umowie określić czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, co ułatwi podejmowanie bieżących decyzji dotyczących działalności spółki oraz pozwoli uniknąć długiego postępowania sądowego. Nie jest to gwarancją uniknięcia procesu w ogóle, ale umowa może zastąpić powoływanie świadków, biegłych oraz badanie rodzaju czynności w odniesieniu do całości spraw prowadzonych przez spółkę – a jest to duża oszczędność czasu. W umowie powinny znaleźć się zapisy w jaki sposób będą podejmowane tego rodzaju decyzje np. jednomyślnie, a może większością wspólników. Należałoby wskazać quorum wymagane dla ważności głosowania. Brak zapisów w tej kwestii powoduje konieczność zastosowania się do przepisu z art. 43 k.s.h. – „uchwały w sprawach przekraczających zakres zwykłych czynności będą podejmowane jednomyślnie – naruszenie tego przepisu będzie skutkowało nieważnością uchwały”.

Jedyną możliwością na dokonanie czynności nie przekraczających zwykłego zarządu bez zgody większości przez 1 współwłaściciela jest wystąpienie do sądu z wnioskiem o wyrażenie takiej zgody (art. 201 k.c.). Na wniosek współwłaścicieli, mających co najmniej połowę udziałów w majątku wspólnym sąd może wydać postanowienie zezwalające na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. W przypadku dokonania czynności, która jest rażąco sprzeczna z zasadami prawidłowego zarządu rzeczą wspólną na wniosek przynajmniej jednego współwłaściciela sąd może orzec nieważność tej czynności i zobowiązać do przywrócenia stanu poprzedniego lub wypłaty adekwatnego odszkodowania. Każdemu ze współwłaścicieli, którzy wykonali czynności bieżące dla podtrzymania aktualnego stanu rzeczy (doraźne działania, które zapobiegają pogorszaniu się stanu (technicznego i prawnego) rzeczy wspólnej), przysługują roszczenia regresowe. Zgodnie bowiem z regulacją kodeksową wszyscy współwłaściciele partycypują w przychodach jak i w poniesionych wydatkach i ciężarach związanych z rzeczą wspólną (proporcjonalnie do ich udziałów). Ostatnią formą uporania się z współwłaścicielami jest umowne lub sądowe zniesienie współwłasności.