# Bez kategorii

Postępowanie nakazowe – czyli jak skutecznie dochodzić należności cz. 1

Postępowanie nakazowe jest jednym z postępowań odrębnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego. Swoje szczegółowe uregulowanie znajduje a treści art. 4841-497 k.p.c.
Sąd rozpoznaje sprawę w postępowaniu nakazowym na pisemny wniosek powoda zgłoszony w pozwie. Aby doszło do rozpoznania sprawy w trybie nakazowym, wierzyciel musi dysponować takimi dowodami, które nie będą budziły wątpliwości po stronie sądu. Przepisy kodeksu postępowania cywilnego dość precyzyjnie wskazują, czym musi dysponować wierzyciel aby jego sprawa została rozpoznana w postępowaniu nakazowym. Zgodnie z treścią art. 485 k.p.c. sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli powód dochodzi roszczenia pieniężnego albo świadczenia innych rzeczy zamiennych, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione dołączonym do pozwu: 1) dokumentem urzędowym, 2) zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem, 3) wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświadczeniem dłużnika o uznaniu długu, 4) zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym.
Z literalnego brzmienia w/w artykułu wynika, iż wierzyciel musi „legitymować” się tylko jednym z wymienionych w tym przepisie dowodu.
Sąd wyda zatem nakaz zapłaty na podstawie dokumentów, dołączonych do pozwu, takich jak:
• dokument urzędowy – stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo poświadczone i jest sporządzany w przepisanej formie przez organy, które są do tego uprawnione.
• zaakceptowany przez dłużnika rachunek – zazwyczaj jest nim faktura VAT, dokument Wz podpisany przez osoby uprawnione do odbioru faktury. W praktyce niejednokrotnie dochodzi do sytuacji, w której sprzedający nie dokłada „aktu staranności” i nie uzyskuje podpisu na dokumencie księgowym np. rachunku czy fakturze. W pewnych sytuacjach także taki dokument nie opatrzony podpisem dłużnika będzie wystarczającym dowodem. Wystarczy, że wierzyciel dysponuje pisemnym upoważnieniem dłużnika do wystawienia faktury (faktur)/rachunku bez jego podpisu.
• wezwania do zapłaty i pisemnym oświadczeniu dłużnika o uznaniu długu – warto nadmienić, iż oświadczenie dłużnika o uznaniu długu musi mieć charakter pisemny (ugoda, uznanie właściwe.
• zaakceptowanym przez dłużnika żądaniem zapłaty, zwróconym przez bank i nie zapłaconym z powodu braku środków na rachunku bankowym – dotyczy sytuacji, w której wierzyciel został upoważniony przez dłużnika do wydania polecenia zapłaty z rachunku bankowego dłużnika w formie pisemnej, wraz z podpisem dłużnika lub osoby uprawnionej do jego reprezentowania.

Postępowanie nakazowe artykuł

Ponadto, nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym zostanie wydany także przeciwko zobowiązanemu z weksla, czeku, warrantu lub rewersu należycie wypełnionego, których prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. Ponadto zgodnie z § 2 art. 485 Sąd wydaje nakaz zapłaty na podstawie dołączonej do pozwu umowy, dowodu spełnienia wzajemne go świadczenia niepieniężnego, dowodu doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, jeżeli powód dochodzi należności zapłaty świadczenia pieniężnego, odsetek w transakcjach handlowych określonych w ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (Dz. U. poz. 403) lub kwoty, o której mowa w art. 10 rekompensata za koszty odzyskiwania należności ust. 1 tej ustawy, oraz na podstawie dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów odzyskiwania należności, jeżeli powód dochodzi również zwrotu kosztów, o których mowa w art. 10 rekompensata za koszty odzyskiwania należności ust. 2 tej ustawy. Część praktyków stoi na stanowisku, iż z uwagi na brzmienie w/w § 2 w szczególności wskazanie wprost rachunku i faktury pozwala na przyjęcie, iż faktura jest czymś innym niż rachunek i podpisanej faktury nie można traktować jako rachunku i wydawać nakazu zapłaty na podstawie art. 485 par. 1 pkt. W mojej ocenie pogląd ten nie znajduje uzasadnienia. Gdyby bowiem podążać tym tokiem myślenia możliwość wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym w oparciu o przedłożony przez wierzyciela zaakceptowany przez dłużnika rachunek dotyczyłby jedynie podmiotów, którzy są czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług (VAT). Tylko bowiem te podmioty wystawiają tzw. rachunki a nie faktury VAT. W praktyce znaczna część przedsiębiorców jest podatnikiem podatku VAT, a nie ulega wątpliwości, iż postępowanie nakazowe jest jednym ze sposobów egzekwowania należności przeznaczonym dla przedsiębiorców.
Wydając nakaz zapłaty sąd orzeka, że pozwany ma w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu zaspokoić roszczenie w całości wraz z kosztami albo wnieść w tym terminie zarzuty.
Nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla, warrantu, rewersu lub czeku może być w formie skróconej umieszczony na ich odpisie. Nakaz zapłaty doręcza się stronom; pozwanemu wraz z pozwem, załącznikami i pouczeniem o możliwości i formie wniesienia zarzutów od wydanego nakazu zapłaty. Co istotne nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności.
Wierzyciel występujący z pozwem w postępowaniu nakazowym jest zobowiązany do wniesienia jedynie 1/4 opłaty od pozwu, zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.). Taką samą opłatę pobiera się co prawda od pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym, jednak dłużnik, który otrzyma nakaz wydany w tym trybie (elektroniczne postępowanie upominawcze) może być zdecydowanie bardziej skłonny do wniesienia sprzeciwu, gdyż nie wiąże się to dla niego z żadnymi kosztami (zwłaszcza jeżeli potrafi go sporządzić samodzielnie). W przypadku postępowania nakazowego wniesienie zarzutów będzie oznaczało konieczność zapłaty przez niego równowartości 3/4 opłaty za pozew.
W razie jakichkolwiek pytań zapraszam do kontaktu z kancelarią.